1. Khi chưa biết cách đặt câu hỏi
Nếu anh/chị chưa biết cách viết câu lệnh cho AI, có thể nhập yêu cầu theo cách diễn đạt thông thường như khi trao đổi với đồng nghiệp.
Ví dụ:
Viết giúp tôi một thông báo họp ngắn gọn.
Hoặc:
Tóm tắt tài liệu này cho dễ hiểu.
Sau đó, anh/chị có thể sử dụng tính năng Tối ưu câu lệnh để AI hỗ trợ biên tập lại yêu cầu thành một câu lệnh đầy đủ, rõ ràng và chuyên nghiệp hơn.
Việc này đặc biệt hữu ích với người mới sử dụng AI hoặc chưa quen cách đặt câu hỏi chi tiết.
2. Công thức viết câu lệnh hiệu quả
Nếu anh/chị muốn tự viết câu lệnh, nên trình bày theo 4 phần sau:
Vai trò – Mục tiêu – Cấu trúc – Tiêu chuẩn
Câu lệnh càng rõ ràng, AI càng dễ hiểu đúng yêu cầu và trả về kết quả sát với mong muốn.
3. Xác định vai trò cho AI
Trước hết, anh/chị nên chỉ định rõ AI cần đóng vai trò gì.
Điều này giúp AI xác định đúng góc nhìn, chuyên môn và văn phong cần sử dụng khi trả lời.
Ví dụ:
Đóng vai trò là chuyên gia truyền thông thương hiệu tại DABACO, hãy…
Đóng vai trò là chuyên gia phân tích dữ liệu thị trường, hãy…
Đóng vai trò là chuyên viên nhân sự, hãy…
Đóng vai trò là trợ lý hành chính, hãy…
Khi vai trò được xác định rõ, AI sẽ trả lời đúng trọng tâm hơn thay vì đưa ra nội dung quá chung chung.
4. Nêu rõ mục tiêu cần đạt được
Sau khi xác định vai trò, anh/chị cần nêu rõ kết quả cuối cùng mình mong muốn.
Mục tiêu càng cụ thể, AI càng tập trung vào đúng nhiệm vụ.
Ví dụ:
Hãy soạn thảo thông cáo báo chí cho sự kiện khánh thành nhà máy.
Hãy phân tích ưu điểm và hạn chế của chiến lược giá sản phẩm X.
Hãy lập kế hoạch truyền thông nội bộ cho chương trình đào tạo nhân viên mới.
Hãy tóm tắt nội dung tài liệu này thành các ý chính phục vụ báo cáo lãnh đạo.
Không nên chỉ viết quá ngắn như:
Viết bài truyền thông.
Nên viết rõ hơn:
Hãy viết bài truyền thông nội bộ giới thiệu hoạt động chuyển đổi số tại công ty, văn phong trang trọng, dễ hiểu, độ dài khoảng 700 chữ.
5. Cung cấp cấu trúc và dữ liệu nền
Anh/chị nên cung cấp thêm bối cảnh, dữ liệu nền hoặc định dạng mong muốn để AI tạo ra kết quả đúng chuẩn hơn.
Có thể nêu rõ:
- Nội dung cần sử dụng.
- Đối tượng người đọc.
- Định dạng đầu ra.
- Văn phong mong muốn.
- Thông tin bắt buộc phải có.
- Cách trình bày kết quả.
Ví dụ:
Sử dụng dữ liệu về [tên sản phẩm], trình bày theo dạng bảng so sánh, văn phong trang trọng, làm nổi bật sự đóng góp của sản phẩm vào chuỗi giá trị công ty.
Hoặc:
Dựa trên nội dung cuộc họp dưới đây, hãy lập bảng gồm 4 cột: nội dung công việc, người phụ trách, thời hạn hoàn thành và ghi chú.
Việc cung cấp cấu trúc rõ ràng giúp AI trả lời đúng định dạng, giảm thời gian chỉnh sửa lại sau đó.
6. Đặt tiêu chuẩn cho kết quả đầu ra
Anh/chị nên đặt ra các yêu cầu cụ thể về chất lượng, độ dài hoặc phạm vi nội dung.
Ví dụ:
Độ dài dưới 500 chữ.
Ngôn ngữ trực diện, dễ hiểu, không dùng từ ngữ sáo rỗng.
Trình bày theo dạng gạch đầu dòng.
Tập trung phân tích từ góc độ khách hàng mục tiêu.
Văn phong trang trọng, phù hợp với báo cáo nội bộ.
Không thêm thông tin ngoài dữ liệu đã cung cấp.
Các tiêu chuẩn này giúp AI kiểm soát tốt hơn nội dung trả lời, tránh lan man hoặc sai định hướng.
7. Mẫu câu lệnh đầy đủ
Anh/chị có thể sử dụng mẫu sau:
Đóng vai trò là [vai trò/chuyên môn]. Hãy [nhiệm vụ cần thực hiện]. Dựa trên [dữ liệu/bối cảnh]. Trình bày theo [định dạng mong muốn]. Yêu cầu [tiêu chuẩn chất lượng, độ dài, văn phong hoặc giới hạn nội dung].
Ví dụ:
Đóng vai trò là chuyên gia truyền thông thương hiệu tại DABACO. Hãy soạn thảo thông cáo báo chí cho sự kiện khánh thành nhà máy mới. Nội dung cần nhấn mạnh vai trò của nhà máy trong chuỗi giá trị sản xuất của công ty. Trình bày theo văn phong trang trọng, độ dài dưới 500 chữ, ngôn ngữ rõ ràng, không dùng từ ngữ sáo rỗng.
8. Lưu ý quan trọng khi đặt câu lệnh
Khi anh/chị đưa ra yêu cầu quá ngắn hoặc mơ hồ, AI sẽ phải tự suy luận theo xác suất. Điều này có thể dẫn đến câu trả lời chung chung, chưa đúng trọng tâm hoặc chưa phù hợp với mục đích sử dụng.
Ngược lại, một câu lệnh được viết rõ ràng, có đủ vai trò, mục tiêu, bối cảnh, định dạng và tiêu chuẩn sẽ giúp AI hiểu đúng yêu cầu ngay từ đầu.
Có thể hiểu câu lệnh như một bản hướng dẫn công việc dành cho AI. Câu lệnh càng rõ, kết quả AI trả về càng tập trung, dễ dùng và ít phải chỉnh sửa lại.
9. Khuyến nghị sử dụng
Để đạt hiệu quả tốt nhất, anh/chị nên:
- Viết rõ mình muốn AI làm gì.
- Cung cấp đủ bối cảnh cần thiết.
- Nêu rõ kết quả mong muốn.
- Chỉ định định dạng đầu ra nếu cần.
- Đặt giới hạn về độ dài, văn phong hoặc phạm vi nội dung.
- Kiểm tra lại kết quả AI tạo ra trước khi sử dụng chính thức.
Với người mới sử dụng, có thể bắt đầu bằng câu hỏi đơn giản, sau đó dùng tính năng Tối ưu câu lệnh để hệ thống hỗ trợ hoàn thiện yêu cầu.
